COCHLEAR İMPLANT NEDİR?

İŞİTSEL REHABİLİTASYON NEDİR?
30 Mart 2021
0

COCHLEAR İMPLANT NEDİR?

Cochlear implant, iç kulağın işlevini yerine getiremediğinde kullanılan, iç kulağın gerçekleştiremediği işlevi yerine getiren elektronik tıbbi bir cihazdır. İşitme cihazları, sesin şiddetini yükseltmektedir fakat cochlear implant, ses sinyallerinin beyne iletimini sağlamak için iç kulakta seslerin şiddetini yükselten işitme cihazlarının aksine, koklear implantlar beyne ses sinyalleri sağlamak için iç kulağın hasarlı yapısının (koklea) işini yapar.

 

  • Cochlear İmplant dijital olarak kodlanmış sesi elektrik sinyallerine dönüştürerek ve koklea (iç kulak) içerisine konumlandırılmış elektrot dizinine göndermektedir.

Cochlear İmplant da bulunan elektrotlar koklea da (iç kulak) bulunan işitme sinirini uyarır, işitme siniri darbeleri beyne gönderir ve bunlar beyinde ses olarak algılanmaktadır.

 

Koklear İmplantın Sağladığı Faydalar Nelerdir ?

  • İşitme cihazı kullanan bireyler eğer cihazlarından fayda sağlayamıyorsa Koklear implantla, daha iyi işitme sağlamaktadır.
  • Cochlear implant kullanan bireyler Gürültülü ortamlarda işitmeye daha iyi
  • Bireylerin cochlear implant ameliyatlarını olmada önce işitemedikleri sesleri yeniden işitme imkanları oluşmaktadır.
  • Telefonla konuşurken daha rahat konuşma ve işitme sağlayacaklardır.
  • Müzik dinlemekten keyif alma oranları artacaktır.


COCHLEAR İMPLANT REHABİLİTASYONU

Koklear implant sese erişim sağlamaktadır, anlamak için ise işitmekten daha fazlası gerekmektedir. Yoğun bireyselleştirilmiş habilitasyon (daha önce hiç işitmemiş bireyler için müdahale) ve rehabilitasyon (tekrar işitmeyi öğrenen hastalar için müdahale) tüm alıcılar için optimal kazanımlar sağlar.

Koklear implant aktive edildiğinde, ses işitilebilir, ancak beyin direk olarak bağlantı kurmaz. Koklear implant tarafından yeni gelen sese anlam kazandırmak için zamana ve uygulamaya ihtiyaç vardır, çünkü anlamlandırma beyinde gerçekleşmektedir. Daha önce hiç işitmemiş çocuklar, koklear implantın gerçekleştirdiği yeni oluşan işitsel sinyal ile birlikte bir dil sistemi geliştirme sürecindedir. Öncesinde dil sistemine sahip olan yetişkin bireyler de yeni sinyale anlam yüklemeyi öğrenmelidir. Tüm alıcıların maksimum potansiyellerine ulaşmak için işitsel açıdan zengin bir ortama dalmaları gerekir. İşitsel rehabilitasyon, gelen sese anlam oluşturma sürecine yardımcı olmaktadır.

Zaten bir hastanın Koklear implant uygulamasında maksimum yarar sağlaması için işitsel rehabilitasyon sürecine girmelidir. Yetişkinler ve geç çocukluk çağında işitmesini kaybeden bireyler yine aynı nöral yolları kullanarak implanttan önceki duydukları sesleri daha farklı sinyal algılaması ile yeniden kullanıma başlamak ve daha önce işitmeyen veya yeni doğanlar için işitme ve konuşma becerilerini kazandırmaya dair çalışmaları içermektedir.

Özellikle çocuklarda, algılama, öğrenme ve yaşa uygun dil gelişimi için en kısa zamanda duyma sağlanmalıdır.

Bireyin ilk 2-4 yaş, konuşma becerisi için uygun nöral bağlantıların gerçekleşeceği plastisite için en doğru dönemdir. Erken yaşlarda koklear implant uygulaması yapılan çocuk bireylerin konuşmanın gelişmesinde daha iyi olduğu gerçekleştirilen çalışmalarda belirtilmiştir. Çocuklarda rehabilitasyonun amacı, implant kullanılarak gerçekleşen çeşitli sesleri tanıyabilme ve konuşma beceresinin sağlanmasıdır.

İşitme kaybının gerçekleştiği yaş, implantın uygulandığı yaş, işitme kaybıyla geçen süre, etiyoloji, dil düzeyi, genel sağlık durumu, ailenin desteği gibi etkenler rehabilitasyonun başarısını etkiler.

Bireye cochlear implant takılır takılmaz işitsel rehabilitasyona başlamalıdır. İşitsel rehabilitasyon alanında uzman kişiler odyologlardır. İşitsel terapi sürecinde bir odyologdan yardım almayı ihmal etmeyin.

 

SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNE GÖRE COCHLEAR İMPLANT KRİTERLERİ

  • Koklear implant, bilateral ileri-çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan ve işitme cihazından yarar görmeyen veya Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından koklear implant yerleştirilmesi uygun görülen kişilerde uygulanması halinde Kurumca bedeli karşılanır.
  • En az 3 (üç) aylık süre ile binaural işitme cihazı kullanımından fayda görmediği sağlık kurulu raporunda
  • Aşağıdaki kriterlerden en az birisine haiz olduğu sağlık kurulu raporu ile belgelenen kişilerde Kurumca bedeli karşılanır:
  1. Alıcı ve/veya ifade edici dil yaşı ile kronolojik yaş arasında 4 (dört) yıldan daha az fark olması veya alıcı ve/veya ifade edici dili 4 (dört) yaş ve üstü olması (4-18 yaş, kronolojik yaşa bakılmaksızın),
  2. Post-lingual işitme kaybı olması.
  • Sağlık kurulu raporu, aynı resmi sağlık kurumunda çalışan 3 (üç) kulak burun boğaz hastalıkları uzman hekimi tarafından düzenlenir. Rapor ekinde aynı resmi sağlık kurumunda görevli 1 (bir) odyolog tarafından yapılan odyolojik değerlendirme sonuç belgesi ve 1 (bir) psikolog veya 1 (bir) dil konuşma terapisti tarafından yapılan değerlendirme sonuç belgesi bulunmalıdır.
  • Elektrod yerleşimini sağlayacak kadar iç kulak gelişiminin olduğu ve koklear sinirin varlığı yüksek çözünürlükte bilgisayarlı tomografi ve/veya manyetik rezonans görüntüleme raporu ile gösterilmelidir.
  • Menenjit sonrası oluşan işitme kayıplarında, koklear implantasyon kriterlerine uygun olması şartıyla, 3 (üç) aylık süre ile binaural işitme cihazı kullanımından fayda görmeme kuralı aranmaksızın, sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi halinde Kurumca bedeli karşılanır.
  • İşitsel nöropati tanısı alan olgularda; en az 6 (altı) ay süreyle işitme rehabilitasyonu ve eğitiminden fayda görmediğinin odyolojik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi halinde Kurumca bedeli karşılanır.
  • Eş zamanlı veya ardışık bilateral koklear implant uygulaması kriterleri sağlık kurulu raporunda belirtilmesi kaydıyla aşağıdaki
  1. Koklear implantsyon kriterlerini karşılayan 12-48 ay arası çocuklar,
  2. Yaş sınırı aranmaksızın post-lingual dönemde gelişen menenjit sonrası odyolojik kriterlere haiz ileri derecede sensörinöral işitme kayıpları,
  3. 48 ayın üzerindeki hastalarda (48 aylık olanlar hariç) ileri derecede sensörinöral işitme kaybına eşlik eden bilateral körlük.
  • Koklear implant uygulaması sonrası gelişen enfeksiyon, kolesteatom, tümör nedeniyle koklear implantın iç parçasının işlevselliğini yitirmesi durumunda, süre aranmaksızın bu durumun sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi halinde sadece cerrahi olarak yerleştirilen iç parçanın bedeli Kurumca karşılanır.

Koklear implantın, 12 (oniki) ayın altındaki hastalara uygulanması halinde Kurumca bedeli karşılanmaz.

  • Koklear implant, cihaz ve aksesuarlar işlem bedeline dahil olarak Kurumca karşılanır.
  • Odyolojik değerlendirme; odyometrik inceleme, timpanometri, stapes refleks eşiği testi,

klinik otoakustik emisyon testi, ABR testleri ile yapılır. Koklear implantın uygulanmasında aşağıdaki odyolojik kriterler dikkate alınır.

  1. 2 (iki) yaş üstü çocuklarda ve erişkinlerde bilateral 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz’lerdeki işitme eşikleri ortalamasının 80 dB’den daha kötü olması veya bir kulakta 70 dB ve daha kötü, karşı kulakta 90 dB ve daha kötü, konuşmayı ayırt etme testi yapılabilen hastalarda konuşmayı ayırt etme skorunun %30’un altında olması
  2. 2 (iki) yaş ve altı çocuklarda, bilateral 90 dB HL’den daha fazla sensörinöral işitme kaybının olması
  • Koklear implant asgari çanta içeriği; konuşma işlemcisi, transmitter, 12 adet 675 p düğme pil, şarj edilebilir pil ünitesi, 3 adet şarj edilebilir pil ve şarj cihazı (şarj edilebilir pilleri standart üretiminde olmayanlar için 150 adet 675 p düğme pil ya da şarj edilebilir özel veya AAA pil (4 adet)), ara kablo, yedek ara kablo (3 adet), yedek mıknatıs, konuşma işlemcisi test cihazı, nem alma ve kurutma kiti, temizleme apereyi, dış parça taşıma çantası veya kutusu, günlük kullanım çantası, Türkçe kullanım kılavuzu, pil tutucu veya yuvası (2 adet) ile yedek pil yuvası kapağı (işlemci içinde olanlarda aranmaz), yedek kulak kancası (cihazda kullanımı gerekmiyorsa istenmez), yedek kulak kancası pini (cihazda kullanımı gerekmiyorsa istenmez), pin çıkarma aleti (pini olmayan cihazlarda istenmez), tornavida (cihazda kullanımı gerekmiyorsa istenmez), uzaktan kumanda (cihazın kullanımı için gerekli değil ise istenmez).
  • Elektroakustik implant uygulaması:
  1. a) 500 ve 1000 Hz frekanslarda işitme eşiklerinin 50 dB ve daha iyi, 2000, 3000, 4000 Hz frekanslarında 80 dB ve daha kötü olması ve konuşmayı ayırt etme skorunun %50’den kötü olması durumunda uygulanır.
  2. b) Elektroakustik implant uygulamasının Kurumca bedelinin ödenmesi için son 1 (bir) yıl işitme eşiklerinin stabil olduğu

KAYNAKÇA :